فشار دستگاههای امنیتی بر دانشجویان
سردو
شى
طنز راى بى بى
بهپێی قانونی بنهڕهتی كۆماری ئیسلامی ئێران تهنیا نهتهوهی فارسه كه پله یهكه و نهتهوهكانی دیكه به فهرمی نهناسراون و لهو یاسایهدا تهنیا باسی زمانهكانی "خهڵكی ناوچهكان" و "قهوم"ـهكان (فارسی: زبانهای محلی و قومی) كراوه. عهلیزادهش تهنیا ئهو ئێرانه به فهرمی دهناسێ و دهیهوێ بیكاته سۆڤیهتی دووهم و "ناوچهی كوردستان" لهنێوبهرێ. بۆیه ڕیشهی شۆڤێنیزمی ئیسلامی و سۆسیالیزمی شۆڤێنیستانه له خاكی پاكی دنیای كۆندایه.
بی بی و ماهواره
واکنش نسبتا ملايم مقامات جمهوری اسلامی به قضيه اربيل و تاکيد سخنگوی وزارت امور خارجه ايران به برخورد مدبرانه با اين موضوع نشان می دهد که آنها از استراتژی جديدی که آقای بوش در هفته گذشته در باره ايران اعلام کرد کاملا آگاه اند و نمی خواهند که با واکنش های تند وضع را وخيم تر کنند
کارمهندێکی ئیستخباراتی قهڵادزه:
بهکر ئهشکهنهیی کهناسراوه به بهکری خانمێ چهند ساڵێک لهمهوبهر ماڵیان له گوندی بێتووشی ئێران بووه ئهوکات لهو گونده سهر به دهزگای ئیتلاعاتی ئیران بووه ،ئهوکات ئیتلاعات بۆ کاری جاسووسی ئهیانارده قهڵادزێ ،ماوهیهک قاچاغ ئهبێ له دهستی ئاسایش قهڵادزه دواتر لهرێگهی خهڵکی خاوهن بهرتیل و پاره پێداو لای ئاسایش عهفوو ئهکرێ ،بههۆی خزمایهتی بهکر خانم لهگهڵ مامۆستا محمدی زهحمهتکێشان لهلایهن ما مۆستا محمدهوه دادهمهزرێنرێ به کارمهندی ئیستخبارات وهک گشت خزمهکانی خۆی هیچ موشکیله نیه ههر شتێک بن یاخود بووبن بۆیه ئێستا بهکری خانمێ ماوه ماوه سهردانی سهردهشت ئهکات زانیاری لهسهر کوردستان ئهبات بۆ ئیتلاعاتی سهردهشت ،من وهک خاوهن شههیدێکی یهکێتی ئهپرسم لهئیستخباراتی سلێمانی وشهخسی بهرێز مامۆستا عزیز ئایا تێبینیتان چیه بۆ بهکر که لهپهنای ئیستخباراتهوه کار بۆ ئیتلاعاتی ئیران ئهکات ،گهر ئهو بهرێزانهش بڕوا ناکهن با له خهڵکی سنورهکهو تهنانهت ههموو ئهشکهنه بپرسن ئاخۆ پێشتر بهکری خانمێ ئیتلاعات بووه یان نا ،ئهگهر وانهبوو ئهوا من و شههیدهکهم به نهعلهت بین سههووشم کرد لهو قسانه ،ئهی بهکر بایز له ئاسایشی قهڵادزه کاری چیه ،ئهی ئهمه خیانهت نیه ،یان ئهوهی تکای کردووه لهبهکر بایز ههمیشه نان به یهکهوه ئهخۆن ،یان بۆ ئهبێ دهزگای زانیاری نهپرسێ ئهو ههموو ئهشکهنهییه چیه دامهزراون له ئیستخبارات ،دڵنیام ههموو دامهزراوهکان یان چاویان جوانه یان گیسک و ههنگوین یان بۆخۆتان ئهزانن؟
Librium, Stesolid, Mogadon, Temesta, Xanor, Alopam, Apodorm, Apozepam, Valium, Nitrazepam, Tranxilen, Rohypnol, Halicon, Serepax و ئاسهوارهكانیان لهسهر لهشی ئینسان
ئینسان له ههموو دهوره و زهمانێكدا ههوڵی ئهمهی داوه ههستی نیگهرانی خۆی داسهكێنی و حاڵی باش بێ. زۆرترین كهرهسهیهك كه بهم مهبهسته واتا داسهكاندنی پهژاره و نیگهرانی كهڵكی لێوهرگیراوه، ئاڵكۆڵه. زۆر كهس به لیوانێك خواردنهوه دهرمانی دهردی خۆی دهكا. كاتێك ئینسان تووشی بارێكی نائاسایی دهبێ زۆر ئاسایییه كه ههست به نیگهرانی، نائارامی و پهژاره بكا. بهڵام زۆر جار ئینسان بێ ئهوهی خۆی هۆیهكهی بزانێ ههست به نیگهرانی و پهژاره دهكا. ههربۆیه لای زۆر كهس نیگهرانی و پهژاره وهك بۆشایییهك له نێوان ئهقڵ و ههست چاوی لێدهكرێ و كۆنتڕۆڵی لهسهر خۆی و لهسهر ئهو بارودۆخهی كه تێدایه نامێنێ. ئهو ئاڵۆزییه كه ئینسان تێیدهكهوێ، دهتوانێ ببێته هۆی بێدهسهڵاتی و دوورهپهرێزی.
ماددهی- پهژارهی خودی لهش
لهش بۆ ئهوهی خۆ بپارێزێ ماددهیهكی شیمیایی خۆماڵی لێدهكهوێتهوه كه ههم له بهرامبهر ههسته ئاساییهكان و ههم ههسته زێدهڕۆییهكان كاردانهوه وهدیدێنێ. ئینسان دڵهكوتهی دهگرێ، زاری ویشك دهبێ، زمانی دهگیرێ، دهلهرزێ و دهست به ئارهقهكردن دهكا. ههست به نیگهرانی و پهژارهكردن شتێكه كه ههموو كهس بهسهری هاتووه. ئێمه بۆ ئهوهی ئهم چهشنه كردهوانه چارهسهر بكهین شێوهی جۆراوجۆرمان ههیه، ههرچهند زۆر جاران بۆمان چهتوونه باسیان بكهین كه چۆن ئهم ههستانهمان چێشتووه. بهداخهوه دانانی كهرسهیهكی ئههوهنكردنهوه به جێگای پێوهندییهكی ئینسانی كارێكی هاسانه. خهڵك ههیه كه تا ڕادهیهكی ئهوهنده زۆر تووشی پهژاره و نیگهرانی دهبن و حاڵهتێك پهیادهكهن كه دهرمان خواردن بۆیان دهبێته باسێكی مان و نهمان.
دهرمانی دژه پهژاره له تاقیگهكاندا
یهكهم دهرمانی ئههوهنكردنهوهی، تاقیگه، له ساڵی 1960 هاتهدهر. دوایی زۆر دهرمانی تر لهم چهشنه هاتنه مهیدان. بێنسودیازێپین زوو بوو به خۆشهویستی خهڵكی. ئهو له بهرامبهر باربیتوراتدا بهبێ مهترسی چاوی لێدهكرا، چونكو باربیتورات وهك دهرمانێكی ئاسایی بۆ خۆكوشتن كهڵكی لێوهردهگیرا. له سوید ساڵێ 500 كهس زیادهژهمیان دهكرد.
تووشی گیرۆدهیی
به تێكرایی ههموو بێنسودیازێپینێك ئهم پێنج تهئسیرهیان ههیه:
- ئههوهنكهرهوه
- خهوهێنهر
- دژهفێ
- شلكهرهوهی ماسووله
- گیرۆدهبوون
هۆیهكهی لهنێو نابا
به بێنسودیازێپین هۆی پهژاره و نیگهرانی لهنێو ناچێ بهڵكو تهنیا بۆ ماوهیهكی كورتخایهن پهژارهكه لهنێودهبا.
لهوانهیه ئهمانه ڕووبدهن
بێنسودیازێپین كار لهسهر سلولهكانی وهرگر كه لهنێو خودی لهشدا ههیه، دهكا و كاناڵهكانی كلورئید له خانهی دهمار دهكاتهوه. كلورئیدیون (خوێ) دهگهیێنێته نێو خانهی دهمار و جداری سلولهكان بێههست دهكا تاكو له چالاكیی خۆیاندا بهردهوام بن.
لهڕێگهی ئهوهی كه بێنسودیازێپین دهگاته سلولهكانی وهرگر، به شێوهیهك بهر به ماددهی بهرزبوونهوهی چالاكی كه خودی لهش ههیهتی دهگرێ.
بێنسودیازێپینێر تهنیا كاریگهری لهسهر ئهو سلولانه دهكا كه وهرگرن. ئاڵكۆڵ خۆ دهگهیێنێته زۆر سلولی تر كه دهتوانێ بێ حیسیان بكا، به شێوهیهك كه دهتوانێ ههناسهكێشان بوهستێنێ.
ئاڵكۆڵی ویشك
بێنسودیازێپین به ههمان شێوه لهسهر مێشك تهئسیر دادهنێ كه ئاڵكۆڵ دایدهنێ و دهتوانێ دروست وهك ئاڵكۆڵ ببێته هۆ و كردهوهی توندوتیژ. بێنسودیازێپین دروست وهك ئاڵكۆڵ وایه له فۆرمێكی خهستدا.
والێوم و سوبریل (ئاڵۆڵێكی ویشكی بههێز)
جاری وا ههیه بۆ ئهوهی خورادهنهوهیهكی بههێز بشاردرێتهوه بێنسودیازێپین بهكاردههێندرێ.
توانایی لهش له بهرامبهریدا
لهش كه له بهرامبهر ئاڵكۆڵ توانایی پهیاكرد، بهم ڕادهیهش له بهرامبهر بێنسودیازێپین توانایی پهیادهكا.
تێكهڵاوییهكی كوشهنده
زۆر چهتوونه لهمهدا زیادهژهم بكرێ. خهڵك ههیه كه به خواردنی 200 حهبی والێوم نهمردووه، بهڵام تێكهڵكردنی لهتهك ئاڵكۆڵ كارهسات دهقهومێنێ. لهوانهیه پێشتر ئینسان توانیبایهی یهك شووشه ئارهقی خۆماڵی بخواتهوه بێ ئهوهی بێهۆش بكهوێ، بهڵام دوو شووشه ئارهقی خۆماڵی دهتوانێ مردنی بهدوادا بێ. بێنسودیازێپین ئاڵكۆڵی خهسته و چهند دهنك حهب بهرامبهری شووشهیهكی گهورهی ئارهق كاریگهری ههیه.
گیرۆدهیی
یهك له سێی ئهو كهسانهی كه به بهردهوامی له ماوهی شهش مانگاندا بێنسودیازێپین دهخۆن مهترسییهكی زۆریان لهسهره كه تووشی گیرۆدهییهكی بههێز ببن. گیرۆدهیی تهنانهت دهتوانێ به ژهمی نهزمیش پهیا ببێ. ئینسان دهبێ بهر له ههموو شتێك گرفتی خهولێكهوتن و نووستن لهڕێگهی ترهوه چارهسهر بكا، تاكو حهبخواردن.
ئینسان دهتوانێ چاوێك به عادهتی خۆیدا وهك قاوه و چاخواردنهوه، وهرزش، خورادن و سیغاركێشان بخشێنێتهوه. خهوبردنهوه لهپێش تهلهڤزیۆن و بهرنامهی كاری ناڕێكیش دهتوانێ ببێته هۆی تێكچوونی خهولێكهوتن.
ئازارهكانی وازلێهێنان
ئێستا كه نزیكهی 100،000 كهس له سوید دهرمانی ئهههونبوونهوه دهخۆن تاكو خۆیان له ئازارهكانی وازهێنان بپارێزن و به نووسخه حهبهكان له دهرمانفرۆشییهكان دهكرن. ئازارهكانی وازلێهێنان وهك ئهزمونێكی یهكجار زۆر ناخۆش باسیان لێدهكرێ.
یهكهم كوژانهوهكان
له چهند ڕۆژ تاكو چهند حهوتوو دهخایهنێ. هاتهران و پاتهران گوتن و فێگرتن له ئازارهكانی وازلێهێنانن كه زۆر ناخۆشه و دهتوانێ مهترسیی مردنی لێبكهوێتهوه. ئازارهكانی وازلێهێنان وهك هی ئازارهكانی وازلێهێنانی ئاڵكۆلیست دهچێ. تهواوی ئهو شتانه كه ئینسان له سۆنگهی بهكارهێنانی ماددهی سڕكهر تووشی ببوو، به شێوهیهكی بههێزتر سهرههڵدهداتهوه.
پهژاره
دیاره دهرمانهكه پهژاره و نیگهرانی وهلادهبا. بهڵام ههر ئهوهندهی كه كۆتایی به دهرمانخواردن هێنرا، وێڕای ئازارهكانی وازلێهێنان پهژاره، نیگهرانی، بێقهراری و سوستی و بێحاڵێكی زۆر سهرههڵدهدا.
بێخهوی
دهرمانهكه دهتوانێ بۆ خهو لێكهوتن یارمهتیدهر بێ. بهڵام بهكارهێنانی له ماوهیهكی دهرێژخایهندا دهبێته هۆی ئاڵۆزی خهولێكهوتن. دهرمانهكه خهوێكی ئهوهنده قورس دههێنێ كه قۆناخه پێویستییهكانی خهوندیتن كورتتر و كهمتر دهكاتهوه. بۆ ئهوهی ئینسان خهوێكی خۆش و باشی ههبێ ئهمه زۆر گرینگه كه له خهودا خهون ببینێ.
ئهگهر بێتو ئینسان له ماوهیهكی درێژدا (به مانگ)، خهونهنهكان وهلابنێ، ئهو وهخته دوایی له كاتی نهمانی دهرمانهكه (ئابستینێنس)، تووشی دوخێك وهك هالوسیاناشون واتا وههم و خهیاڵات دهبێ. بۆ زۆر كهسان ئهمه ئهزمونێكی یهكجار زۆر ناخۆشه و لهم حاڵهتهدا چاوهدێریی پزیشك پێویسته.
ئازاری ماسوولهكان
دهرمانهكه ماسوولهكان شل و نهرم دهكاتهوه. بێ دهرمانهكه ئێش و ئازار و چڵدانی ماسوولهكان، سهرئێشه و پشتئێشه سهرههڵدهدهن.
تۆپی مهلهی
تۆپێك بهره ژێر ئاو و دوایی ڕههای بكه. تۆپهكه دهردهپهرێتهسهر ئاوهكه. كردهوهی دهرمانی ئههوهنكهر ههروهك كردهوهی تۆپ لهنێو ئاودا وایه. ئهم پهژاره و نیگهرانییهی كه وێڕای نهمانی دهرمانهكه سهرههڵدهدا زۆرتر و قووڵتره له ئهو پهژارهیهی كه له كاتی دهستپێكردنی بهكارهێنانی حهبهكان ههبووه. دهرمانی جوراوجۆر كاردانهوهی جوراوجۆریان ههیه.
دووهم كوژانهوه
ههستهكردن بهمه كه شتێك له ژیاندا كهموكووڕی ههیه چهند مانگ دهخایهنێ. ئینسان ههست دهكا ماندوویه، داهێزاوه و دهستی بۆ هیچ كارێك ناچێ. ههروهها ئاڵۆزی بیر و هۆش، بێ تهفاوهت بوون و دڕدۆنگیش دهتوانێ خۆی نیشان بدا. هاسانه ئهم دۆخه به خواردنی حهب چارهسهر بكرێتهوه بهڵام دیسان نهقڵی تۆپهكهی ژێر ئاو زیندوو دهبێتهوه.
تهنیا له كاتی مهترسیی مان و نهمان
ئێدارهی خزمهت و ئاگاداری بهندییان له سوید ههوڵدهدا بهتهواوی بێنسودیازێپین وهلابندرێ. جاری وا ههیه تهنیا وهك ڕێگهیهكی حهیاتی و بۆ دابهزینی گیرۆدهیی بهكاردههێندرێ. گهر بێتو یهكدابهدوو كۆتایی به ژهمێكی زۆر بهێندرێ، ئهم شێوه كۆتاییپێهێنانه دهتوانێ ببێته ئازارێكی كه مهترسی مردنی پێوهبێ.
بینینی خهڵكی نهشئه ناخۆشه
ئهو كهسهی كه نهشئهیه سۆی هاوڕێ گیرۆدهكانی دهچێنێ. بۆ كهسێك كه خۆی گیرۆدهییهكی ههیه، بینینی كهسانی سهرخۆش و نهشئه زۆر بزوێن و ناخۆشه. ههموو گیرۆدهیییهك دهكرێ تهواو بكرێ.
سهرچاوه: Nyckel till drogfrihet
نووسینی: Frans Schlyter
وهرگێڕان له سویدییهوه: مهرزه جهوانمهرد
ئینسان له ههموو دهوره و زهمانێكدا ههوڵی ئهمهی داوه ههستی نیگهرانی خۆی داسهكێنی و حاڵی باش بێ. زۆرترین كهرهسهیهك كه بهم مهبهسته واتا داسهكاندنی پهژاره و نیگهرانی كهڵكی لێوهرگیراوه، ئاڵكۆڵه. زۆر كهس به لیوانێك خواردنهوه دهرمانی دهردی خۆی دهكا. كاتێك ئینسان تووشی بارێكی نائاسایی دهبێ زۆر ئاسایییه كه ههست به نیگهرانی، نائارامی و پهژاره بكا. بهڵام زۆر جار ئینسان بێ ئهوهی خۆی هۆیهكهی بزانێ ههست به نیگهرانی و پهژاره دهكا. ههربۆیه لای زۆر كهس نیگهرانی و پهژاره وهك بۆشایییهك له نێوان ئهقڵ و ههست چاوی لێدهكرێ و كۆنتڕۆڵی لهسهر خۆی و لهسهر ئهو بارودۆخهی كه تێدایه نامێنێ. ئهو ئاڵۆزییه كه ئینسان تێیدهكهوێ، دهتوانێ ببێته هۆی بێدهسهڵاتی و دوورهپهرێزی.ماددهی- پهژارهی خودی لهش
لهش بۆ ئهوهی خۆ بپارێزێ ماددهیهكی شیمیایی خۆماڵی لێدهكهوێتهوه كه ههم له بهرامبهر ههسته ئاساییهكان و ههم ههسته زێدهڕۆییهكان كاردانهوه وهدیدێنێ. ئینسان دڵهكوتهی دهگرێ، زاری ویشك دهبێ، زمانی دهگیرێ، دهلهرزێ و دهست به ئارهقهكردن دهكا. ههست به نیگهرانی و پهژارهكردن شتێكه كه ههموو كهس بهسهری هاتووه. ئێمه بۆ ئهوهی ئهم چهشنه كردهوانه چارهسهر بكهین شێوهی جۆراوجۆرمان ههیه، ههرچهند زۆر جاران بۆمان چهتوونه باسیان بكهین كه چۆن ئهم ههستانهمان چێشتووه. بهداخهوه دانانی كهرسهیهكی ئههوهنكردنهوه به جێگای پێوهندییهكی ئینسانی كارێكی هاسانه. خهڵك ههیه كه تا ڕادهیهكی ئهوهنده زۆر تووشی پهژاره و نیگهرانی دهبن و حاڵهتێك پهیادهكهن كه دهرمان خواردن بۆیان دهبێته باسێكی مان و نهمان.
دهرمانی دژه پهژاره له تاقیگهكاندا
یهكهم دهرمانی ئههوهنكردنهوهی، تاقیگه، له ساڵی 1960 هاتهدهر. دوایی زۆر دهرمانی تر لهم چهشنه هاتنه مهیدان. بێنسودیازێپین زوو بوو به خۆشهویستی خهڵكی. ئهو له بهرامبهر باربیتوراتدا بهبێ مهترسی چاوی لێدهكرا، چونكو باربیتورات وهك دهرمانێكی ئاسایی بۆ خۆكوشتن كهڵكی لێوهردهگیرا. له سوید ساڵێ 500 كهس زیادهژهمیان دهكرد.
تووشی گیرۆدهیی
به تێكرایی ههموو بێنسودیازێپینێك ئهم پێنج تهئسیرهیان ههیه:
- ئههوهنكهرهوه
- خهوهێنهر
- دژهفێ
- شلكهرهوهی ماسووله
- گیرۆدهبوون
هۆیهكهی لهنێو نابا
به بێنسودیازێپین هۆی پهژاره و نیگهرانی لهنێو ناچێ بهڵكو تهنیا بۆ ماوهیهكی كورتخایهن پهژارهكه لهنێودهبا.
لهوانهیه ئهمانه ڕووبدهن
بێنسودیازێپین كار لهسهر سلولهكانی وهرگر كه لهنێو خودی لهشدا ههیه، دهكا و كاناڵهكانی كلورئید له خانهی دهمار دهكاتهوه. كلورئیدیون (خوێ) دهگهیێنێته نێو خانهی دهمار و جداری سلولهكان بێههست دهكا تاكو له چالاكیی خۆیاندا بهردهوام بن.
لهڕێگهی ئهوهی كه بێنسودیازێپین دهگاته سلولهكانی وهرگر، به شێوهیهك بهر به ماددهی بهرزبوونهوهی چالاكی كه خودی لهش ههیهتی دهگرێ.
بێنسودیازێپینێر تهنیا كاریگهری لهسهر ئهو سلولانه دهكا كه وهرگرن. ئاڵكۆڵ خۆ دهگهیێنێته زۆر سلولی تر كه دهتوانێ بێ حیسیان بكا، به شێوهیهك كه دهتوانێ ههناسهكێشان بوهستێنێ.
ئاڵكۆڵی ویشك
بێنسودیازێپین به ههمان شێوه لهسهر مێشك تهئسیر دادهنێ كه ئاڵكۆڵ دایدهنێ و دهتوانێ دروست وهك ئاڵكۆڵ ببێته هۆ و كردهوهی توندوتیژ. بێنسودیازێپین دروست وهك ئاڵكۆڵ وایه له فۆرمێكی خهستدا.
والێوم و سوبریل (ئاڵۆڵێكی ویشكی بههێز)
جاری وا ههیه بۆ ئهوهی خورادهنهوهیهكی بههێز بشاردرێتهوه بێنسودیازێپین بهكاردههێندرێ.
توانایی لهش له بهرامبهریدا
لهش كه له بهرامبهر ئاڵكۆڵ توانایی پهیاكرد، بهم ڕادهیهش له بهرامبهر بێنسودیازێپین توانایی پهیادهكا.
تێكهڵاوییهكی كوشهنده
زۆر چهتوونه لهمهدا زیادهژهم بكرێ. خهڵك ههیه كه به خواردنی 200 حهبی والێوم نهمردووه، بهڵام تێكهڵكردنی لهتهك ئاڵكۆڵ كارهسات دهقهومێنێ. لهوانهیه پێشتر ئینسان توانیبایهی یهك شووشه ئارهقی خۆماڵی بخواتهوه بێ ئهوهی بێهۆش بكهوێ، بهڵام دوو شووشه ئارهقی خۆماڵی دهتوانێ مردنی بهدوادا بێ. بێنسودیازێپین ئاڵكۆڵی خهسته و چهند دهنك حهب بهرامبهری شووشهیهكی گهورهی ئارهق كاریگهری ههیه.
گیرۆدهیی
یهك له سێی ئهو كهسانهی كه به بهردهوامی له ماوهی شهش مانگاندا بێنسودیازێپین دهخۆن مهترسییهكی زۆریان لهسهره كه تووشی گیرۆدهییهكی بههێز ببن. گیرۆدهیی تهنانهت دهتوانێ به ژهمی نهزمیش پهیا ببێ. ئینسان دهبێ بهر له ههموو شتێك گرفتی خهولێكهوتن و نووستن لهڕێگهی ترهوه چارهسهر بكا، تاكو حهبخواردن.
ئینسان دهتوانێ چاوێك به عادهتی خۆیدا وهك قاوه و چاخواردنهوه، وهرزش، خورادن و سیغاركێشان بخشێنێتهوه. خهوبردنهوه لهپێش تهلهڤزیۆن و بهرنامهی كاری ناڕێكیش دهتوانێ ببێته هۆی تێكچوونی خهولێكهوتن.
ئازارهكانی وازلێهێنان
ئێستا كه نزیكهی 100،000 كهس له سوید دهرمانی ئهههونبوونهوه دهخۆن تاكو خۆیان له ئازارهكانی وازهێنان بپارێزن و به نووسخه حهبهكان له دهرمانفرۆشییهكان دهكرن. ئازارهكانی وازلێهێنان وهك ئهزمونێكی یهكجار زۆر ناخۆش باسیان لێدهكرێ.
یهكهم كوژانهوهكان
له چهند ڕۆژ تاكو چهند حهوتوو دهخایهنێ. هاتهران و پاتهران گوتن و فێگرتن له ئازارهكانی وازلێهێنانن كه زۆر ناخۆشه و دهتوانێ مهترسیی مردنی لێبكهوێتهوه. ئازارهكانی وازلێهێنان وهك هی ئازارهكانی وازلێهێنانی ئاڵكۆلیست دهچێ. تهواوی ئهو شتانه كه ئینسان له سۆنگهی بهكارهێنانی ماددهی سڕكهر تووشی ببوو، به شێوهیهكی بههێزتر سهرههڵدهداتهوه.
پهژاره
دیاره دهرمانهكه پهژاره و نیگهرانی وهلادهبا. بهڵام ههر ئهوهندهی كه كۆتایی به دهرمانخواردن هێنرا، وێڕای ئازارهكانی وازلێهێنان پهژاره، نیگهرانی، بێقهراری و سوستی و بێحاڵێكی زۆر سهرههڵدهدا.
بێخهوی
دهرمانهكه دهتوانێ بۆ خهو لێكهوتن یارمهتیدهر بێ. بهڵام بهكارهێنانی له ماوهیهكی دهرێژخایهندا دهبێته هۆی ئاڵۆزی خهولێكهوتن. دهرمانهكه خهوێكی ئهوهنده قورس دههێنێ كه قۆناخه پێویستییهكانی خهوندیتن كورتتر و كهمتر دهكاتهوه. بۆ ئهوهی ئینسان خهوێكی خۆش و باشی ههبێ ئهمه زۆر گرینگه كه له خهودا خهون ببینێ.
ئهگهر بێتو ئینسان له ماوهیهكی درێژدا (به مانگ)، خهونهنهكان وهلابنێ، ئهو وهخته دوایی له كاتی نهمانی دهرمانهكه (ئابستینێنس)، تووشی دوخێك وهك هالوسیاناشون واتا وههم و خهیاڵات دهبێ. بۆ زۆر كهسان ئهمه ئهزمونێكی یهكجار زۆر ناخۆشه و لهم حاڵهتهدا چاوهدێریی پزیشك پێویسته.
ئازاری ماسوولهكان
دهرمانهكه ماسوولهكان شل و نهرم دهكاتهوه. بێ دهرمانهكه ئێش و ئازار و چڵدانی ماسوولهكان، سهرئێشه و پشتئێشه سهرههڵدهدهن.
تۆپی مهلهی
تۆپێك بهره ژێر ئاو و دوایی ڕههای بكه. تۆپهكه دهردهپهرێتهسهر ئاوهكه. كردهوهی دهرمانی ئههوهنكهر ههروهك كردهوهی تۆپ لهنێو ئاودا وایه. ئهم پهژاره و نیگهرانییهی كه وێڕای نهمانی دهرمانهكه سهرههڵدهدا زۆرتر و قووڵتره له ئهو پهژارهیهی كه له كاتی دهستپێكردنی بهكارهێنانی حهبهكان ههبووه. دهرمانی جوراوجۆر كاردانهوهی جوراوجۆریان ههیه.
دووهم كوژانهوه
ههستهكردن بهمه كه شتێك له ژیاندا كهموكووڕی ههیه چهند مانگ دهخایهنێ. ئینسان ههست دهكا ماندوویه، داهێزاوه و دهستی بۆ هیچ كارێك ناچێ. ههروهها ئاڵۆزی بیر و هۆش، بێ تهفاوهت بوون و دڕدۆنگیش دهتوانێ خۆی نیشان بدا. هاسانه ئهم دۆخه به خواردنی حهب چارهسهر بكرێتهوه بهڵام دیسان نهقڵی تۆپهكهی ژێر ئاو زیندوو دهبێتهوه.
تهنیا له كاتی مهترسیی مان و نهمان
ئێدارهی خزمهت و ئاگاداری بهندییان له سوید ههوڵدهدا بهتهواوی بێنسودیازێپین وهلابندرێ. جاری وا ههیه تهنیا وهك ڕێگهیهكی حهیاتی و بۆ دابهزینی گیرۆدهیی بهكاردههێندرێ. گهر بێتو یهكدابهدوو كۆتایی به ژهمێكی زۆر بهێندرێ، ئهم شێوه كۆتاییپێهێنانه دهتوانێ ببێته ئازارێكی كه مهترسی مردنی پێوهبێ.
بینینی خهڵكی نهشئه ناخۆشه
ئهو كهسهی كه نهشئهیه سۆی هاوڕێ گیرۆدهكانی دهچێنێ. بۆ كهسێك كه خۆی گیرۆدهییهكی ههیه، بینینی كهسانی سهرخۆش و نهشئه زۆر بزوێن و ناخۆشه. ههموو گیرۆدهیییهك دهكرێ تهواو بكرێ.
سهرچاوه: Nyckel till drogfrihet
نووسینی: Frans Schlyter
وهرگێڕان له سویدییهوه: مهرزه جهوانمهرد
